Vier op een rij – Filosofen aan het woord

Maandag 12 oktober 2020

Pieter Adriaens - WAT IS MENSELIJKHEID?

Als hoofddocent aan het HIW van de KULeuven doceert Pieter  Adriaens geschiedenis en filosofie van de wetenschappen. Bijzondere aandacht gaat naar de relatie tussen ‘de mens en andere dieren’. Als auteur van de zeer gewaardeerde filosofische handboeken (Denken – over Denken – over Leven – over Lichamen) geeft hij het startschot van deze lezingenreeks. In 2016 won hij de Maatschappijprijs voor zijn filosofisch werk over wetenschap en homoseksualiteit. Met het Gouden Krijtje voor Grappigste Prof van de Vlaamse Technische Kring, rekenen we op een vrolijk gestemde avond waar de wijsheid bekoorlijk en mens-verrijkend mag zijn.

Bestaat er immers zoiets als een menselijke natuur? Sommige hedendaagse wetenschappers en filosofen beweren van wel. Ze stuiten echter op scherpe kritiek van collega’s. In deze lezing bespreekt Pieter Adriaens de argumenten en bezwaren van enkele bekende figuren uit het debat. Zullen we op het einde weten wat ons tot mens maakt?  

Maandag 16 november 2020

Alicja Gescinska - WAT IS VRIJHEID?

In 2012 werd Alicja Gescinska doctor in de filosofie aan de Universiteit van Gent.  De werken die ze sindsdien publiceerde hebben haar ruime bekendheid gegeven in Vlaanderen en Nederland. Ook buiten die grenzen gaat ze op zoek naar ‘hoe vrij een mens kan zijn’. Haar (werk-leef-studie-) verblijf in de VS is daar niet vreemd aan. Haar Poolse ‘ziel’ en de ervaring met haar ouders uit het woelige Warschau om asiel te zoeken in Vlaanderen, liggen beslist aan de basis om zich als filosofe te verdiepen in vrijheid, politiek, religie, enz… Maar ook de liefde en de verwondering voor (de schoonheid) van de mens in vele toonaarden, drukt ze uit in vele registers van het publieke ‘debat’ met steeds nieuwe publicaties (boeken), columns, essays en kritische twitters.

Haar aan het woord laten is een streling voor het hart en het verstand. De helderheid waarmee complexe materies bevattelijk worden voor iedere toehoorder, getuigt van het inzicht van een grote filosofe. Is dat ook al geen beleving van vrijheid?

Maandag 14 december 2020

Thomas Decreus - WAT IS MACHT?

Jong en bezonnen en scherp is Thomas Decreus. Hij is historicus en doctor in de wijsbegeerte. Zijn doctoraal proefschrift gaat over macht en representatie. Reeds in 2013 verscheen een geprezen werk van zijn hand “Een paradijs waait uit de storm”(EPO, 2013). Met  “Dit is morgen” en “Spektakeldemocratie” toont hij zijn politiek-filosofische gedrevenheid. Thomas Decreus werkt als docent. Als journalist is hij onder meer de spitante en kritische stem van www.dewereldmorgen.be

In deze wankele tijden reflecteert hij over politiek en macht. Zijn laatste essay (Spektakeldemocratie) vond veel gehoor in de media en de (geo)-politieke filosofische analyses die hij maakt, helpen ons meer zicht te krijgen op gewenste, noodzakelijke, verhoopte maatschappelijke verandering(en). Misschien kunnen we die avond ook vragen of er nog plaats is voor optimisme en wat hoop mag betekenen?

Maandag 25 januari 2021

Jean Paul Van Bendegem - WAT IS KENNIS?

Jean Paul Van Bendegem is emeritus van de VUB, wiskundige en filosoof. Letterlijk betekent emeritus ‘uitgediend’, maar dat is wel het allerlaatste wat je van hem kan/mag zeggen. Zijn verzet daartegen verschijnt op dit ogenblik in zijn jongste boek ‘Grijs, wijs & puber’ en alleen al de cover maakt duidelijk dat Jean Paul Van Bendegem in humor de eeuwig jeugd beleeft. Bondig meer vertellen over de laatste filosoof van deze reeks kan nog het best door enkele van zijn meesterlijke werken te vernoemen (bewust in willekeurige volgorde): De vrolijke atheïst; Verdwaalde stad; Schoonheid van de wiskunde; De filosofie van Ludwig Wittgenstein [toch eerder een saaie titel, JP); Doordenken over dooddoeners; en zowaar een filosofisch kinderboek om deze rij mee af te sluiten: Toen de weg weg was. Als híj ons de weg naar ‘Wat kennis is’ niet kan gidsen, dan is filosofie straks alleen nog maar twijfel!